تربيت ديني ؛ بسترسازي و ايجاد مقدمات روحي
در ابتداي بحث سخني ارزشمند از امام پنجم يا ششم عليهما السلام درمورد آماده سازي کودک براي نماز را بيان مي کنيم و اميدواريم که ازآن در تربيت کودکانمان استفاده کنيم:
« چون كودك سه ساله شود هفت بار به او بگو بخوان «لا إِلهَ إِلَّا اللَّهُ» بعد، واگذارش تا به سن سه سال و هفت ماه و بيست روز رسد، هفت بار باو بگويند: بگو «مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ»، و ديگر تا چهار سالگى او را واگذار، و چون چهار سالش تمام شد هفت بار بگويد: «صلى اللَّه على محمد و آل محمد» و ولش كنيد تا پنج سالگى به او گفته شود دست راست و چپ كدامست؟ وقتى فهميد، رو به قبله واداشته شود، و سجده كند، و باز واگذارش كنيد تا 6 سالگى چون شش ساله شد ركوع و سجود آموزد تا هفت ساله شود، در اين سن دستور دهند تا دست و صورت را بشويد وضو بگيرد، بعد به نمازش وادارند، و چون نه ساله گردد، وضو يادش دهند و اگر ترك كرد تنبيه گردد و به نماز فرمانش دهند، و بر ترك آن تنبيهش كنند. و چون نماز و وضو فرا گيرد، و والدينش آمرزيده شوند ان شاء اللَّه»(مكارم الأخلاق-ترجمه مير باقرى، ج1، ص: 425)
بعد از هفت سالگي
بعد از 7 سالگي آموزش ها به طور رسمي شروع خواهد شد. اين آموزش ها شامل دو جنبه است، جنبه ي اول بسترسازي و ايجاد مقدماتِ روحي و جنبه ي دوم استفاده از ادبيات کودکانه و متناسب و ملموس براي کودک و نوجوان مي باشد. در اين قسمت به بررسيِ جنبه ي اول خواهيم پرداخت.
الف) بسترسازي و ايجاد مقدمات روحي
مقدمات روحي ، مبناي تربيت از هفت سال به بعد را شکل مي دهد، اين مقدمات فضا را براي درک يک مفهوم در کودک ايجاد مي کند.
براي اينکه کودک در دريافت مفاهيم ديني بهتر عمل کند و حتي اين کار برايش جذابيت داشته باشد بايد يکسري مقدمات روحي در او ايجاد شده باشد تا آماده ي پذيرش مفاهيم ديني گردد و حتي اين مفاهيم برايش جذاب باشد، به سهولت ياد بگيرد و هم اجرا کند، چون اين دستورات مطابق با فطرتش خواهد بود . آموزش هايي که در قسمت بسترسازي بايد انجام گيرد ، ظاهر ديني ندارند ولي به طور غيرمستقيم مفاهيم ديني را انتقال مي دهد.
مثلا اگر بعد از هفت سال کودک گفت: «مامان! من فلان کار رو دوست دارم» شما به او بگوييد: «خب! حالا ديگه وقتشه که باهاش مبارزه کني» (يعني مبارزه با نفس از هفت سالگي شروع مي شود) ، مبارزه با نفس يعني مبارزه با يکسري دوست داشتني ها.
مثال:چرا کودکان فحش دادن و ناسزا گفتن را بهتر و زودتر از کلمات خوب ياد مي گيرند؟ ادامه مطلب